De queeste naar gezond, bruisend Stambewustzijn

René is onze zoon en broer. Hij is samen met een vriend, Alexander, een Amsterdams project begonnen: hoe ziet de ideale kroeg er uit? Om de bedoelingen maar direct duidelijk te maken heet het plan ’Tjsek’ (Twee Jongens Starten Een Kroeg). Het vanzelfsprekende gevolg is een doorlopende kroegentocht om te inventariseren waar de ideale kroeg aan voldoet. Met een hoogstwaarschijnlijk steeds verder uitbreidende harde kern, die hen overal volgt. Dan heb je de stamgasten al binnen voor je de kroeg hebt. Een heel creatief idee, al kan je er gemakkelijk een slim excuus in zien om zo vaak mogelijk in de kroeg te zitten; en doe je dat te lang, dan wordt de vraag of dit de ideale kroeg is, steeds mistiger. Of zit er meer achter?

Onze laatste vrijdagvraag heeft daar ogenschijnlijk niks mee te maken. We vroegen ons, na de Nationale Dagen van onze Stam Nederland – Koningsdag, de Herdenking op 4 mei en Bevrijdingsdag – af: ”Hoe staat het eigenlijk met het Stambewustzijn van Nederland?” Want je hoeft geen socioloog te zijn om te zien dat we weliswaar op die geijkte dagen een eenheid kunnen vormen om te herdenken of feest te kunnen vieren, maar daarna vervallen we onmiddellijk weer in onze individuele gewoonten. Dan zien we de ander al snel niet of nauwelijks meer staan. Of liggen, zoals in dit filmpje: http://www.upworthy.com/a-man-falls-down-and-cries-for-help-twice-the-second-time-my-jaw-drops?c=ufb1 . Opmerkelijk in dit filmpje is dat als je wat shabby gekleed bent, iedereen je als een zwerver ziet. Als outcast, waar je geen aandacht aan besteedt. Goedbeschouwd is die manier van doen onder te brengen in het Stambewustzijn: iemand die duidelijk niet bij jouw stam hoort, hoort dus bij een andere stam en daar heb je geen boodschap aan. Geen reclame voor het Stambewustzijn, hè?

Daarom moeten we hier even een kanttekening maken: ook al leidt het Stambewustzijn zo nu en dan tot stammenstrijd, ook al kan er een cyclus van wraak en weerwraak ontstaan, die nietsontziend tot doden en gedood worden leidt, het Stambewustzijn kent ook hulp, en zeker aan gewonden van een andere Stam. Een goed functionerend Stambewustzijn zou iemand van een andere Stam snel, efficiënt en dus ’menselijk’ kunnen doden, maar laat niemand lijden of creperen. Vooral omdat dat onmenselijk is, maar ook omdat de weer herstelde krijger ingezet kan worden bij onderhandelingen. Als iemand aan zijn lot wordt overgelaten, is dat geen gevolg van het Stambewustzijn op zich, maar kan je spreken van een ’gemankeerd’ Stambewustzijn. Een Stambewustzijn, dat zelf lijdt, zelf gewond en beschadigd is. In het filmpje lijken alle passerende personen vooral met zichzelf bezig. Dus lijkt het feit dat ze de ’zwerver’ negeren vooral een effect te zijn van het Individualiserende Bewustzijn. Dat dit niet klopt, laat het tweede deel van het filmpje zien: iemand die dezelfde val maakt, maar in een keurig pak zit, wordt wèl geholpen. Zo iemand wordt door zijn uiterlijk gezien als ’een lid van onze Stam’. Maar die Stam bestaat wel uit allemaal Individualisten…

Zo legt dit filmpje de vinger op de zere plek: hier zie je een collectief beschadigd Stambewustzijn. Het ligt voor de hand om het doorgeschoten Individualiserend Bewustzijn daar de schuld van te geven, maar de vraag daarachter is van veel meer belang: hoe komt het dat het Individualiserend Bewustzijn zoveel plek veroverd heeft? Het ontstond 1750 jaar v. Chr., naast het toen al bestaande Stambewustzijn. Tot de Tweede Wereldoorlog, dus ruim 3700 jaar, hebben beide Bewustzijnsvormen broederlijk naast elkaar geleefd. Daarbij had het Stambewustzijn steeds de leidende rol. Hoe is het gekomen dat het Individualiserende Bewustzijn ineens en zo sterk het voortouw heeft genomen?

Eén van de erfenissen van de Tweede Wereldoorlog is, dat we huiverig geworden zijn voor alles wat naar Nationalisme ruikt. ’Blut und boden’ is een beladen term, zoals alles van het nationaal socialisme, terwijl het alleen maar het verband weergeeft tussen de afstamming (het bloed) en de bodem (de plek waar je leeft, waar de aarde je voedt door wat er groeit). ’Eigen volk eerst’ is verwerpelijk, ’eigen volk’ blijft beladen en ruiken naar ’Arisch’ – een veel oudere, maar door de Nazi’s misbruikte term. Zij hebben angst en terreur gebracht, uitgerekend met termen die aspecten van het Stambewustzijn aanduiden. Termen die eeuwenlang rust, veiligheid, zorg voor elkaar en bescherming hadden uitgedrukt. Een ’getto’ was volgens de Nazi’s een plek om veilig te wonen en boven een vernietigingskamp stond dat ’werken je vrij maakt’. Het Stambewustzijn, dat sinds mensenheugenis gezorgd had voor rust, veiligheid en geborgenheid, raakte daardoor zó sterk beschadigd, dat het Individualiserende Bewustzijn alle ruimte kreeg om een hoge vlucht te nemen; om de leidende Bewustzijnsvorm te worden. Het Stambewustzijn raakt zo steeds verder achterop. Daar plukken we dagelijks de wrange vruchten van – en het ergste is: we zijn het ons dat niet of nauwelijks bewust.

Als je denkt aan een groep die niet goed loopt, denk je door alle media aandacht en Project P nu waarschijnlijk snel aan pesten op school (zie onze columns:  http://www.bewustzijnsvormen.nl/pesten/ en: http://www.bewustzijnsvormen.nl/open-brief-aan-johnny-de-mol/). Maar er zijn veel meer voorbeelden van beschadigd Stambewustzijn: huiselijk geweld; onzichtbare directies en besturen, die vanuit ivoren torens het bedrijf dicteren; een politieke partij die door wantrouwen uiteen valt; een dictator die zijn eigen volk bestrijdt en alles kapot bombardeert; een uiteengevallen familie, een manager die klem zit tussen wat de werkers nodig hebben en de opdrachten die hij ’van boven’ krijgt; een regering, die ziet dat de overheid elk jaar meer geld uitgeeft, vindt dat het niet anders kan en maar op de koop toe neemt dat het volk steeds meer schulden krijgt; enz., enz. De lijst is eindeloos: allemaal gewond, vertrapt, verraden, beschadigd Stambewustzijn.

Al onze pogingen om de drie Bewustzijnsvormen te integreren, tot de volgende stap in de ontwikkeling van ons bewustzijn, strandden tot we inzagen hoe sterk ons eigen, persoonlijke Stambewustzijn beschadigd is; net als bij de meeste mensen. Daardoor waren onze methodes tot nu toe verre van volmaakt, en is het totaal onmogelijk om te bedenken hoe we het Stambewustzijn kunnen herstellen. Dat was een belangrijk inzicht, maar – wat nu? Het woord ’Stam’ is zelf al bijna uitgestorven. Toch willen we van pesten en alle andere ellende zo snel mogelijk af. Juist nu zoeken we weer naar rust, geborgenheid, geluk. Op de website van Tjsek (http://tjsek.nl) schrijven die twee: ”Laten we eerlijk zijn: gelukkig zijn doe je in de kroeg. Met je vrienden, leuke mensen, lekker eten, een goed gevuld glas en een dikke lading sfeer.” Die sfeer, dat is ongeremd, bruisend, levend Stambewustzijn. Dat ze dat met hun kroeg willen neerzetten, is fantastisch, want een kroeg is misschien de enige plek waar het woord ’Stam’ nog leeft: de stamgasten aan de stamtafel van hun stamkroeg, doodgewoon gelukkig. Zoiets zou je gezinnen, families, kerken, scholen, werksituaties, bedrijven, dorpen, steden, landen en continenten toch ook gunnen?

Steeds vaker denken wij dat dat geen utopie hoeft te zijn. Geen dagdromen, geen wensdenken, maar gewoon iets dat je kan aanpakken. Omdat we met Bewustzijnsvormen nu zover gerijpt en ontwikkeld zijn, dat we begrijpen en aanvoelen waar het mankeert, kunnen we gaan werken aan herstel. Daarom hebben we ons door René en Alexander laten inspireren: we starten een queeste. Een zoektocht naar gezond, bruisend Stambewustzijn. Daarmee willen we de mogelijkheden verkennen waarmee wij allemaal in onze eigen omgeving het beschadigde Stambewustzijn kunnen gaan zien en herkennen. En we willen, samen met iedereen die dat wil, manieren ontdekken en ontwikkelen waarmee iedereen het kan herstellen. Zodat we allemaal weer gelukkig kunnen zijn: in ons gezin, op het werk; de kinderen gelukkig op school, jij op de club, regeringsleiders in hun baan etc. Net zo gelukkig als in de kroeg.

Je vraagt je nu af: hoe? Wij ook. Tjsek is één voorbeeld van een poging om gezond, bruisend Stambewustzijn de ruimte te geven, maar er zijn er waarschijnlijk meer. Misschien ken jij die wel; of doet dit je denken aan een poging om beschadigd Stambewustzijn te herstellen, zoals Project P. Mocht dat zo zijn, laat het ons weten!

Concreet zijn we op zoek naar:

  • voorbeelden van gezond, bruisend Stambewustzijn en pogingen daartoe (zoals Tjsek).
  • pogingen om beschadigd Stambewustzijn te herstellen (zoals Project P).
  • situaties waarin het mis gaat, wat toe te schrijven is aan beschadigd Stambewustzijn (op elke schaal, dus zowel maatschappelijk, lokaal, als ook bij jou thuis of in de buurt).

Met jouw hulp kunnen tijdens deze queeste ideeën ontstaan, die echt herstel van het Stambewustzijn mogelijk maken. Uiteraard zullen we reacties die ons verder helpen via dit blog en op Facebook delen. Daarvoor laten we de tweewekelijkse blogvorm los, want we hebben geen idee welke frequentie het zal krijgen; de eerste tip is namelijk al binnen! Die kwam als reactie op de aankondiging van de queeste op de website: ‘We hadden het ooit. We zijn het kwijtgeraakt. Nu hervinden we het weer. Doe mee!

Help ons samen het Stambewustzijn te herstellen! Mail je ideeën en suggesties zoals in het puntenlijstje hierboven naar info@bewustzijnsvormen.nl.

Wil je graag mee op queeste, maar heb je niet meteen suggesties? Schrijf je in voor onze blogs en/of nieuwsbrieven op de website, en/of volg ons op Facebook. We beschouwen iedereen die ons op één of meerdere manieren ‘volgt’ als queeste-genoot. Let’s do this, together!

Krijn en Karin Koetsveld.

This entry was posted in Blog. Bookmark the permalink.

Comments are closed.